In de zevende maandvan de zwangerschap wordt op Java een ceremonie georganiseerd voor de aanstaande moeder en haar baby.
Het woord “Mitoni” is gebaseerd op het woord pitu dat in het Javaans 7 betekent. Om deze reden wordt als datum voor de ceremonie het liefst de 7, 17 of 27ste dag van de zevende maand gekozen.
Mitoni wordt ook Tingkeban genoemd. Deze naam is gebaseerd op het verhaal van een man en vrouw genaamd Ki Sedya en Ni Satingkeb die rond het jaar 1150, ongeveer 835 jaar geleden, op Java woonden. Samen hadden zij 9 kinderen gekregen, maar triest genoeg stierven al hun kinderen op jonge leeftijd. Sedya en Satingkeb vroegen hun koning, koning Jayabaya van Kediri, om raad. Koning Jayabaya heeft hen toen de Tingkeban of Mitoni-ceremonie aangeraden. Dit is uitgegroeid tot een traditie die zich heeft verspreid over geheel Java en van generatie op generatie is doorgegeven. Tot de dag van vandaag is dit oude gebruik nog overal op Java terug te vinden is, al zijn er wel lokale verschillen.
Op de foto’s zie je hoe de Mitoni-ceremonie in een dorp vlakbij Yogyakarta wordt uitgevoerd. Het leuke is dat nu de man meer wordt betrokken bij het ritueel dan vroeger.
De ceremonie bestaat uit de volgende stappen:
Sungkeman ◀
De ceremonie begint met het vragen om zegeningen van de oudere familieleden.
Siraman ◀
Als de oudere familieleden hun zegeningen hebben gegeven, wordt de aanstaande moeder gewassen met water uit zeven verschillende bronnen.
Aan het water zijn zeven verschillende bloemen (kembang Setaman) toegevoegd. Zoals bijvoorbeeld: rode en witte Rozen, Jasmijn Kantil en Kenanga.. In sommige streken is het gebruikelijk dat de aanstaande moeder een kippenei vasthoudt tijdens het wassen.
Het wassen staat symbool voor een spirituele reiniging en de overgang naar haar nieuwe rol als moeder.
Ganti Busono ◀
Na het wassen verkleedt de aanstaande moeder zich zeven maal en draagt ze zeven verschillende batik doeken. Onder de batikdoeken draagt ze een witte doek. De kleur wit staat symbool voor oprechtheid.
Ze kiest zeven batikpatronen uit de patronen die bij deze ceremonie horen. Hiermee laat zij zien wat zij haar kind toewenst.
Als laatste doek wordt altijd gekozen voor een doek van Lurik Lasem. Dit is het eenvoudigste Lurik motief. De gedachte hier achter is dat luxe en rijkdom niet de essentie van het leven weergeven. Je vindt je geluk in de basis en eenvoud van het leven.
De twee lijnen in Lurik Lasem hebben ook een betekenis. De verticale lijn symboliseert onze relatie met God of de kosmos en de horizontale lijn staat voor onze relatie met de medemens.
Naast de Lurik Lasem kiest de aanstaande moeder nog zes batikmotieven uit de volgende motieven:
Truntum is een van de bekendste nitik patronen en is ontstaan vanuit het liefdesverdriet van Kanjeng Ratu Kencana, de dochter van Sunan Pakubuwana III. Toen haar man liefde voelde voor een andere vrouw werd ze erg droevig en staarde ze naar de sterrenhemel. Geïnspireerd door de sterrenhemel maakte ze het truntum-motief. Haar man raakte onder ... Lees verder
Dit motief bestaat uit fijne diagonale lijnen met verschillende patronen hiertussen. Letterlijk betekent Udan Liris “motregen”. In de 18e eeuw was de Sultan Pakubuwono III aan het mediteren bij de rivier toen plotseling de wind opstak en het begon te regenen. Op dat moment is het idee achter deze batik ontstaan: Tegenslagen kunnen onverwacht komen. ... Lees verder
Parang is afgeleid van het woord ‘pereng’ (of lereng) wat klif betekent. Dit batikpatroon bestaat uit diagonale lijnen en verbeeldt volgens sommigen een helling of klif. In Solo wordt het Parang-motief zo gemaakt dat het van linksboven naar rechtsonder loopt en wordt het “Lereng” genoemd. Ongeveer honderd jaar geleden werd dit motief gezien als het ... Lees verder
De Sido-patronen In de basis zijn Sido Mukti, Sido Mulyo en Sido Luhur hetzelfde patroon. Ze hebben alleen een verschillende achtergrond. Sido Luhur heeft een zwarte achtergrond, Sido Mukti een bruine achtergrond en Sido Mulyo heeft een witte of lichte achtergrond. Sido Mukti heeft verder meer “isen isen” (patronen op de achtergrond). De Sido-patronen bestaan ... Lees verder
Drajat staat voor een hoge sociale klasse of rang. Dit motief wordt vaak gedragen op bruiloften om het bruidspaar het beste te wensen. Dit patroon staat voor de hoop op voorspoed, respect en een hoge positie. Binnen dit motief zien we andere batikmotieven zoals Truntum.
Kasatriyan staat voor regelmaat en orde. De lijnen geven de regelmaat van het leven weer. In het leven en in de wereld zijn er regels en lijnen. Volg de levensweg die voor jou bestemd is en leef correct en eerlijk. Dit patroon wordt graag gedragen door bruidsmeisjes.
Letterlijk vertaald betekent Cakar Ayam kippenpoot of kippenklauw. Aan de noordkust van Java wordt dit patroon “Jlamprang ” genoemd. Kippen zoeken voedsel met hun poten. Ook mensen zoeken een manier om in hun levensonderhoud te voorzien. Dit patroon symboliseert de hoop op een eigen en stabiel inkomen. Het staat voor fortuin, veel kinderen, vrede en welvaart. ... Lees verder
Semen Rama of Semen Romo is een oud en bijzonder motief omdat hier veel klassieke ornamenten in terugkomen. Rama is een afkorting voor Ramayana. De Ramayana is een oud heldendicht. Hierin worden de oude verhalen uit de hindoeïstische tijd verteld. Dit patroon is ontstaan uit een les die een vader, Rama, de ideale leider en ... Lees verder
Letterlijk betekent Cuwiri “klein”. Het belangrijkste ornament in dit batikmotief is de Meru. Meru betekent berg. Batik Cuwiri symboliseert het feit dat we ons moeten realiseren dat we altijd klein beginnen. We hopen zo groot te worden als de berg Semeru, maar we beginnen altijd klein. Blijf je ontwikkelen, je hele leven lang en streef ... Lees verder
Grompol betekent “samenkomen”. Dit motief staat voor het samenkomen van geliefden, gezinnen en families. Het is een populair patroon dat de liefde binnen een gezin of familie benadrukt. Samen staan we sterk. Het patroon zien we in nitik-vorm en ceplok vorm.
Dit batikmotief symboliseert een kip die haar eieren uitbroedt. Babon betekent “kip” (“hen”) en Angrem betekent “broeden”. Dit motief wordt soms met een ei en soms zonder ei uitgebeeld. Dit symboliseert ouders die hun kinderen altijd zullen beschermen totdat ze zelfstandig zijn geworden. Met veel geduld en liefde staan ze voor hun kinderen klaar ongeacht ... Lees verder
Dit motief wordt vaak gedragen op bruiloften. Tumurun betekent “neerdalen” en Wahyu betekent “openbaring”. Wahyu Tumurun staat dus voor de hoop op een inzicht of dat er een openbaring uit de hemel komt, zodat we van boven geleid worden door het leven. De volgende ornamenten zijn vaak terug te vinden in dit motief: De kroon ... Lees verder
Dit motief heeft zijn oorsprong in de kraton waar het door de kroonprins werd gedragen. Prabu betekent “koning” en anom betekent “jong”. Het motief staat nu het voor het in standhouden van de Javaanse cultuur en tradities. Het wordt tegenwoordig veel gebruikt in de Mitoni ceremonie (de ceremonie in de 7e maand van de zwangerschap) ... Lees verder
Sido Asih
Sido Asih staat voor liefde. Je spreekt de hoop uit dat de baby liefdevol opgroeit.
Parang Kusumo
Parang Kusumo wenst dat de baby slim en moedig wordt en de trots van de familie.
Semen Rama
Semen Rama laat zien dat je hoopt dat de baby net zo veel liefde zal krijgen en geven als Rama and Shinta (een hecht koppel uit de mythische verhalen)
Cakar Ayam
Cakar Ayam spreekt de hoop uit dat de baby later zelfstandig en vermogend in het leven zal staan.
Babon Anggrem
Met Babon Anggrem hoop je op een vlotte en veilige bevalling. Dit motief symboliseert de liefde van een moeder voor haar kind.
Sido Drajat
Met Sido Drajat hoop je dat de baby later een goede positie zal innemen in de samenleving.
Cuwiri
Cuwiri spreekt de hoop uit dat de baby zal groeien. Zowel letterlijk als figuurlijk.
Kasatriyan
Met Kasatriyan hoop je dat de baby een attent en eerlijk persoon wordt en een stabiel leven zal leiden.
Sido Mukti
Sido Mukti staat voor de wens dat de baby een gerespecteerd persoon wordt in de gemeenschap.
Grompol
Met Grompol wens je harmonie en eenheid in de familie.
Truntum
Met Truntum spreek je de hoop uit dat de baby met geduld en liefde naar volwassenheid wordt begeleid. Je hoopt dat vooral de goede eigenschappen van de ouders door het kind worden overgenomen.
Udan Liris
Met Udan Liris hoop je dat de baby een standvastig en zorgzaam karakter krijgt en goed kan omgaan met tegenslagen.
Wahyu Tumurun
Met Wahyu Tumurun hoop je dat God of de kosmos de baby zal leiden en beschermen.
Prabu Anom
Met Prabu Anom spreek je de hoop uit dat het kind later trots zal zijn op zijn of haar afkomst.
Lasem
Lurik is geen batik maar een traditioneel stof. Lurik Lasem is het eenvoudigste motief. Met deze doek wordt aangegeven dat geluk te vinden is in eenvoud. De verticale lijnen in deze geweven stof symboliseren onze relatie met God of de kosmos en de horizontale lijnen staan voor onze relatie met onze medemens.
Koord van palmbladeren ◀
Nadat de moeder zich zeven maal heeft omgekleed snijdt de aanstaande vader een koord door, dat gemaakt is van palmbladeren en dat door de aanstaande moeder om haar middel wordt gedragen. Hiermee wordt de hoop uitgesproken dat de bevalling voorspoedig zal verlopen.
Brojolan- ceremonie ◀
Kokosnoot
Met de zelfde reden wordt een kokosnoot van boven naar beneden onder de kleding van de aanstaande moeder doorgeleid, door de moeder en schoonmoeder van de aanstaande moeder.
De symbolische betekenis van deze ceremonie is dat de baby gemakkelijk en zonder problemen geboren zal worden.
In sommige plekken wordt de kokosnoot daarna in bed gelegd zoals je een baby in bed zou leggen. In andere regio’s word de kokosnoot vervolgens doormidden gehakt door de aanstaande vader. De betekenis van dit ritueel is het uiten van de hoop dat de baby een sterk karakter zal krijgen.
Op de kokosnoot worden afbeeldingen van Arjuna en Shinta geschilderd. Dit zorgt ervoor dat de baby uitgroeit tot een mooie vrouw of man.
Kippenei
In sommige streken wordt geen kokosnoot maar een ei door de kleding van de aanstaande moeder geleid, door de aanstaande vader, die het vervolgens op de grond kapot laat vallen. Ook dit staat symbool voor de hoop dat de baby gemakkelijk en zonder obstakels geboren zal worden.
Eten ◀
De gasten krijgen eten waaronder zeven verschillende soorten pudding en tumpeng kuat (rijst in de vorm van een kegel) zodat de baby gezond en sterk wordt.
Rujak ◀
De gasten kunnen rujak “kopen” en betalen met symbolische muntjes van aardewerk (kreweng). De pot met de muntjes wordt vervolgens gebroken in de hoop dat het kind veel voorspoed en welvaart te wachten staat en zijn ouders geluk zal brengen.
Leuk cadeau voor een baby-shower of gender-reveal party
In Nederland is het lastig en ingewikkeld de Mitoni ceremonie uit te voeren. Om de filosofie hierachter wel in leven te houden, hebben we babyslabbetjes laten maken van een aantal Mitoni-motieven.
Dit is een leuk en origineel cadeau bij een babyshower of gender-reveal party. Zo geef je een kado met betekenis. Je brengt je hoop en wensen over aan de aanstaande moeder en de baby.
Een prachtig en uniek kado voor de liefste baby’s. Dit mooie batik slabbetje is zacht en bestaat uit twee lagen: de bovenkant is van echt batik cap en geeft het slabbetje een unieke uitstraling. De onderkant is van zachte badstof. Het slabbetje kan makkelijk met een drukknoopje om worden gedaan. Er zijn twee knoopjes waardoor ... Lees verder
Een prachtig en uniek kado voor de liefste baby’s. Dit mooie batik slabbetje is zacht en bestaat uit twee lagen: de bovenkant is van echt batik cap en geeft het slabbetje een unieke uitstraling. De onderkant is van zachte badstof. Het slabbetje kan makkelijk met een drukknoopje om worden gedaan. Er zijn twee knoopjes waardoor ... Lees verder
Een prachtig en uniek kado voor de liefste baby’s. Dit mooie batik slabbetje is zacht en bestaat uit twee lagen: de bovenkant is van echte batik cap en geeft het slabbetje een unieke uitstraling. De onderkant is van zachte badstof. Het slabbetje kan makkelijk met een drukknoopje om worden gedaan. Er zijn twee knoopjes waardoor ... Lees verder
Een prachtig en uniek kado voor de liefste baby’s. Dit mooie batik slabbetje is zacht en bestaat uit twee lagen: de bovenkant is van echt batik cap en geeft het slabbetje een unieke uitstraling. De onderkant is van zachte badstof. Het slabbetje kan makkelijk met een drukknoopje om worden gedaan. Er zijn twee knoopjes waardoor ... Lees verder
Een prachtig en uniek kado voor de liefste baby’s. Dit mooie batik slabbetje is zacht en bestaat uit twee lagen: de bovenkant is van echt batik cap en geeft het slabbetje een unieke uitstraling. De onderkant is van zachte badstof. Het slabbetje kan makkelijk met een drukknoopje om worden gedaan. Er zijn twee knoopjes waardoor ... Lees verder
Een prachtig en uniek kado voor de liefste baby’s. Dit mooie batik slabbetje is zacht en bestaat uit twee lagen: de bovenkant is van echt batik cap en geeft het slabbetje een unieke uitstraling. De onderkant is van zachte badstof. Het slabbetje kan makkelijk met een drukknoopje om worden gedaan. Er zijn twee knoopjes waardoor ... Lees verder
Een prachtig en uniek kado voor de liefste baby’s. Dit mooie batik slabbetje is zacht en bestaat uit twee lagen: de bovenkant is van echt batik cap en geeft het slabbetje een unieke uitstraling. De onderkant is van zachte badstof. Het slabbetje kan makkelijk met een drukknoopje om worden gedaan. Er zijn twee knoopjes waardoor ... Lees verder
Een prachtig en uniek kado voor de liefste baby’s. Dit mooie batik slabbetje is zacht en bestaat uit twee lagen: de bovenkant is van Lurik Lasem en geeft het slabbetje een unieke uitstraling. De onderkant is van zachte badstof. Het slabbetje kan makkelijk met een drukknoopje om worden gedaan. Er zijn twee knoopjes waardoor het ... Lees verder
Een prachtig en uniek kado voor de liefste baby’s. Dit mooie batik slabbetje is zacht en bestaat uit twee lagen: de bovenkant is van Lurik Lasem en geeft het slabbetje een unieke uitstraling. De onderkant is van zachte badstof. Het slabbetje kan makkelijk met een drukknoopje om worden gedaan. Er zijn twee knoopjes waardoor het ... Lees verder
We hebben als motieven: Udan Liris, Grompol, Prabu Anom, Wahyu Tumurun , Sido Mukti, Truntum (Je kan hier kiezen tussen de kroon of de Garuda) en tot slot Lurik Lasem (Je kan hier kiezen tussen rood of blauw).
Mitoni wordt ook Tingkeban genoemd. Deze naam is gebaseerd op het verhaal van een man en vrouw genaamd Ki Sedya en Ni Satingkeb die rond het jaar 1150, ongeveer 835 jaar geleden, op Java woonden. Samen hadden zij 9 kinderen gekregen, maar triest genoeg stierven al hun kinderen op jonge leeftijd. Sedya en Satingkeb vroegen hun koning, koning Jayabaya van Kediri, om raad. Koning Jayabaya heeft hen toen de Tingkeban of Mitoni-ceremonie aangeraden. Dit is uitgegroeid tot een traditie die zich heeft verspreid over geheel Java en van generatie op generatie is doorgegeven. Tot de dag van vandaag is dit oude gebruik nog overal op Java terug te vinden is, al zijn er wel lokale verschillen.
Als de oudere familieleden hun zegeningen hebben gegeven, wordt de aanstaande moeder gewassen met water uit zeven verschillende bronnen.
Het wassen staat symbool voor een spirituele reiniging en de overgang naar haar nieuwe rol als moeder.
Eten ◀
Eten ◀
